Đền Zhinan: Cột mốc Đạo giáo 1.185 bậc thang phía trên cáp treo Maokong

Đền Zhinan chính là lý do một tuyến cáp treo lần đầu được đề xuất cho sườn đồi này vào năm 1932, nhiều thập kỷ trước khi cáp treo Maokong cuối cùng khai trương vào năm 2007. Lịch sử của chính ngôi đền ghi nhận rằng vào năm 1938, lượng khách đã lên tới hàng trăm nghìn người mỗi năm, và đến năm 1973, nơi đây đón hơn 3 triệu lượt khách mỗi năm, trở thành khu danh thắng có lượng khách đông thứ hai Đài Loan năm đó. Tuyến cáp treo giờ đây đưa du khách đến tận cửa đền, theo một nghĩa nào đó, chính là sự hoàn thành kế hoạch mà ngôi đền đã truyền cảm hứng.

Vụ cháy làm hư hại điện Lingxiao vào tối ngày 24 tháng 8 năm 2026 đã thay đổi những gì du khách tìm thấy ở đây. Phần còn lại của quần thể vẫn mở cửa, và ngôi đền đã công bố kế hoạch trùng tu.

Đền Zhinan là gì và vì sao nơi này quan trọng?

Đền Zhinan, còn gọi là Đền Xiangong, là một quần thể tôn giáo nhiều điện được thành lập khoảng năm 1890 trên Houshan, ngọn đồi còn được biết đến với tên Núi Khỉ, thuộc quận Wenshan, Đài Bắc. Vị thần chính là Lã Động Tân, một trong Bát Tiên của truyền thống Đạo giáo, và quần thể này khác thường ở chỗ kết hợp cả thực hành Đạo giáo, Phật giáo và Nho giáo dưới cùng một mái nhà. Nơi đây được xem là một trong những thánh địa Đạo giáo quan trọng của Đài Loan.

Câu chuyện khai sơn bắt nguồn từ năm 1882, khi hương tượng trưng cho Lã Động Tân được Tri huyện Tamsui Vương Bân Lâm mang từ Vĩnh Lạc Cung ở Sơn Tây đến Đài Loan. Các thân hào địa phương sau đó dựng một am tranh trên sườn đồi vào khoảng năm 1890, và quần thể phát triển từ đó. Sử gia Paul Katz và tờ Taipei Times xác định ngôi đền chính thức có từ năm 1891, vì vậy cách nói trung thực là "thành lập khoảng năm 1890 đến 1891" thay vì chỉ một năm duy nhất.

Điện chính cổ nhất còn lại, điện Chunyang, được xây dựng năm 1890 và vẫn là điện Đạo giáo chính của quần thể thờ Lã Động Tân. Xung quanh đó mọc lên một tập hợp công trình rộng lớn: điện Lingxiao, một công trình bê tông cốt thép sáu tầng chủ yếu thờ Ngọc Hoàng, xây từ năm 1963 đến 1966; điện Daxiong, một điện Phật giáo từ khoảng năm 1973; và điện Dacheng, một điện Nho giáo. Khuôn viên đền trải rộng hàng chục hecta, với một nguồn ghi gần 80.

Làm thế nào để đến Đền Zhinan?

Tuyến đường hiện đại dễ nhất là cáp treo Maokong: Ga Zhinan Temple là ga thứ ba trong bốn ga hành khách, và một lối đi lát đá ngắn nối ga với quần thể đền. Bằng MRT, đi tuyến Wenhu đến Ga Taipei Zoo, sau đó hoặc đi bộ đến cáp treo hoặc đón xe buýt lên đồi. Lối vào cổ điển đi bộ leo cầu thang đá lịch sử từ Ngõ 33, Đoạn 3, Đường Zhinan.

Lựa chọn cáp treo đáng được nhấn mạnh vì nó hầu như không xuất hiện trong các sách hướng dẫn cũ. Vé một ngày bao gồm cả bốn ga hành khách, vì vậy bạn có thể xuống tại Ga Zhinan Temple, thăm đền, rồi tiếp tục lên Maokong uống trà sau đó, tất cả chỉ với một vé. Vé có giá NT$300 tại cổng, và một lượt đi có giá đồng hạng NT$180 bất kể khoảng cách. Trẻ em từ 0 đến 5 tuổi đi miễn phí cùng người lớn có vé, tối đa hai trẻ mỗi người lớn.

Người có vé cáp treo cũng có thể đi miễn phí Xe buýt tham quan Maokong tuyến Phải và tuyến Trái trong cùng ngày, rất tiện nếu bạn muốn xuống núi bằng xe buýt. Nếu bạn đi từ trung tâm Đài Bắc, giá vé MRT từ Ga Taipei Zoo đến Ga Taipei Main là NT$35 cho một lượt người lớn, và hành trình mất khoảng 40 phút với một lần chuyển tuyến. Thông tin chi tiết hơn về các tuyến đường, xe buýt và chỗ đỗ xe có trong hướng dẫn đi đến cáp treo từ Đài Bắc.

Một lưu ý: cáp treo ngừng phục vụ để bảo trì định kỳ vào hầu hết các ngày thứ Hai, và các ngày thứ Hai cụ thể thay đổi theo từng tháng, vì vậy hãy kiểm tra lịch công bố của nhà điều hành trước khi lên kế hoạch ghé thăm vào thứ Hai. Hướng dẫn về thời tiết và ngừng hoạt động giải thích đầy đủ các quy tắc, bao gồm cả xe buýt đưa đón miễn phí đưa hành khách bị kẹt xuống núi nếu dịch vụ dừng giữa chuyến tham quan.

Có bao nhiêu bậc thang dẫn lên Đền Zhinan?

Con đường bậc thang lịch sử từ điểm đầu đường mòn ở ngõ 33, đoạn 3, đường Zhinan leo lên 1.185 bậc đá xếp thành 23 nhịp trên quãng đường dài hơn 900 mét. Các bậc thang được xây lại vào năm 1936, có thêm đèn lồng đá và ghế nghỉ từ thời Nhật dọc đường, và một cổng vòm đá từ thời đó vẫn còn đứng ở đầu đường mòn. Người leo nên dự tính khoảng 30 đến 40 phút cho chặng lên.

Con số chính xác này lấy từ trang điểm tham quan tiếng Anh của chính nhà điều hành cáp treo, nguồn chi tiết nhất hiện có. Các trang tiếng Trung làm tròn thành "khoảng 1.200 bậc", và báo chí cũng viết theo, nhưng 1.185 mới là con số đáng tin. Thời gian leo 30 đến 40 phút không phải con số chính thức: nó bắt nguồn từ một ghi chép năm 1926 của họa sĩ Kinichiro Ishikawa, và các mô tả hiện đại lặp lại, nên hãy coi đó là con số tham khảo chứ không phải đo đạc.

Cầu thang không phải lúc nào cũng bằng đá. Một "nghìn bậc đá" đã tồn tại từ năm 1926, và lần xây lại năm 1936 đã tạo nên hình dạng du khách thấy ngày nay. Những cặp đèn lồng đá trên các chiếu nghỉ khắc tên và ngày tháng của người quyên góp, một mảnh lịch sử xã hội nhỏ gắn vào hành trình leo. Cây cọ và cây thông được trồng để lấy bóng mát cùng thời điểm đó. Đường mòn tiếp tục qua khỏi chính ngôi đền: toàn bộ tuyến ở đây gồm đường mòn đền Zhinan cộng với đường mòn điện Dacheng, và hoa trẩu rụng dọc đoạn trên vào tháng 4 và tháng 5.

Nếu 1.185 bậc nghe có vẻ quá sức, cần nói rõ: cáp treo khiến cầu thang trở thành lựa chọn. Ga đền Zhinan nằm cách khu đền một quãng đi bộ ngắn trên đường lát đá, nên du khách có xe đẩy, hạn chế vận động, hay đơn giản là mỏi chân có thể bỏ qua hoàn toàn cầu thang mà vẫn tham quan đền. Cầu thang giờ là trải nghiệm tự chọn thay vì bắt buộc, và đây là phần lớn lý do lượng khách của đền phục hồi sau khi cáp treo mở cửa năm 2007.

Lã Động Tân là ai, và vì sao các cặp đôi lại tranh cãi về ngôi đền này?

Lã Động Tân là một trong Bát Tiên, một nhân vật Đạo giáo cũng được thờ ở đây dưới tên Xiangong và Luzu, và là vị thần chính của đền Zhinan. Một truyền thuyết địa phương dai dẳng kể rằng các cặp đôi cùng đến thăm sẽ chia tay, được cho là vì vị tiên này ghét chuyện tình cảm. Trung tâm văn hóa của chính ngôi đền phản bác điều này, chỉ ra những bài hát thời Nhật trong đó các cặp đôi cầu nguyện ở đền Zhinan cho tình yêu bền lâu.

Lập luận của ngôi đền đáng được trích dẫn theo tinh thần: Lã Động Tân, đã đắc đạo thành tiên, sẽ không ganh tị với hạnh phúc của bất kỳ ai. Ghi chép thời Nhật thực ra mô tả ngôi đền như một điểm đến của các cặp đôi, với những bài hát dùng cụm từ "yong yu ai he," tạm dịch là "mãi mãi tắm trong dòng sông tình ái." Truyền thuyết chia tay có vẻ là một cách giải thích ngược về sau, và chính ngôi đền coi đó là chuyện hoang đường. Hãy xử lý câu chuyện theo cách ngôi đền làm: như một truyền thuyết dân gian đáng nhắc đến, không phải sự thật đáng sợ.

Ngôi đền còn có một điều khác thường với một nơi Đạo giáo: phòng Giải Mộng, nơi các tín đồ ở lại qua đêm tìm câu trả lời cho vấn đề của mình trong giấc mơ. Tục lệ này, kết hợp với danh tiếng của đền trong giới học sinh cầu mong thành công học tập, tạo cho khu đền một tính chất tôn giáo sống động rõ rệt thay vì chỉ là nơi tham quan. Du khách nên tôn trọng những người đang cầu nguyện, đặc biệt ở điện Chunyang, điện cổ nhất, có từ năm 1890.

Chuyện gì đã xảy ra trong vụ cháy tháng 8 năm 2026 ở điện Lingxiao?

Vào tối thứ Hai ngày 24 tháng 8 năm 2026, một vụ cháy đã gây hư hại nặng cho điện Lingxiao, ngôi điện sáu tầng thờ chính Ngọc Hoàng. Khoảng 1.500 mét vuông bị ảnh hưởng: tầng một bị thiêu rụi và khoảng một phần ba tầng hai bị hư hại. Không có thương vong. Chủ tịch ngôi đền cho biết việc trùng tu sẽ mất ít nhất ba năm và tốn hơn 100 triệu Đài tệ.

Vụ cháy được báo lúc 20:47 và được dập tắt ngay sau nửa đêm, hơn ba giờ sau đó, với 43 xe cứu hỏa và 110 lính cứu hỏa cùng cảnh sát tham gia cùng 18 lính cứu hỏa tình nguyện. Khu vực điện Sanqing và điện Tai Sui bị ảnh hưởng nặng nhất, với các pho tượng gồm Tam Thanh và Tây Vương Mẫu bị hư hại. Kết cấu gỗ của ngôi điện, cộng với nhang và giấy tiền vàng mã, được cho là đã khiến ngọn lửa lan nhanh. Nguyên nhân đang được điều tra trong các bản tin sau đó.

Hai sự thật giúp nhìn nhận mức độ thiệt hại. Thứ nhất, điện Lingxiao hoàn thành năm 1966, nên dù mất mát là có thật, ngôi điện cổ nhất của quần thể, điện Chunyang từ năm 1890, vẫn nguyên vẹn. Thứ hai, phần còn lại của quần thể đền vẫn mở cửa sau vụ cháy, với một số nghi lễ được chuyển sang các điện khác như điện Doumu. Du khách đến hôm nay sẽ thấy giàn giáo và các khu vực đóng cửa quanh điện Lingxiao, nhưng toàn bộ ngôi đền vẫn hoạt động. Ngôi đền đã bắt đầu gây quỹ và cho biết sẽ sử dụng vật liệu chống cháy trong lần xây lại.

Có một ghi chú thú vị về lịch sử của Linh Tiêu Điện: tòa nhà từng xuất hiện trong bộ phim kinh dị Hollywood năm 1969 "The Chairman," với sự tham gia của Gregory Peck, nơi nó được dùng làm bối cảnh cho dinh thự Bắc Kinh của Mao Trạch Đông. Ngôi điện bị cháy năm 2026, trong số những điều khác, là một phần của lịch sử điện ảnh. Các quan chức thành phố Đài Bắc đã bày tỏ quan ngại sau vụ hỏa hoạn và đề nghị hỗ trợ, mặc dù quần thể đền không được chính quyền thành phố xếp hạng là di tích lịch sử.

Hôm nay bạn có thể xem và làm gì tại quần thể đền?

Du khách ngày nay có thể khám phá các điện mở, Phòng Giải Mộng, Phòng trưng bày nghệ thuật Chen Yang-Chun do đền mở, và một đường mòn lên núi Hầu từ bãi đỗ xe phía sau quần thể. Giờ mở cửa được báo cáo là 06:00 đến 20:00 hàng ngày với vé vào miễn phí. Đền được thành phố Đài Bắc quy hoạch thành Khu thắng cảnh Zhinan, xây dựng quanh ý tưởng "ba tôn giáo, năm điện, một chỉ dẫn cho cuộc sống."

Cách định hình "ba tôn giáo" là chân thực và khác thường: các điện Đạo giáo, Phật giáo và Nho giáo cùng chia sẻ một sườn đồi, điều này khiến đền Zhinan trở thành điểm giới thiệu trọn gói về cả ba truyền thống. Phòng trưng bày nghệ thuật trưng bày tranh màu nước của Chen Yang-Chun và là điểm dừng dễ dàng, có máy lạnh giữa các điện. Với người đi bộ, đường mòn núi Hầu chạy từ bãi đỗ xe phía sau đền đến số 71 đường Wanshou, và đỉnh chính của núi Hầu có một mốc đo đạc ở độ cao 551 mét, với một mốc đo đạc hạng 4 ở độ cao 553 mét được ghi trên các trang của chính nhà điều hành.

Ngôi đền cũng kết hợp tự nhiên với phần còn lại của sườn đồi. Ga Zhinan Temple cách ga Maokong một trạm, vì vậy một lịch trình phổ biến là đi cáp treo lên, tham quan đền, rồi tiếp tục đến các quán trà và đường mòn trên đỉnh. Hướng dẫn đường mòn đi bộ Maokong bao gồm các tuyến từ ga trên, gồm Đường mòn Cây Long Não, dài khoảng 1,5 km và mất khoảng 30 phút một chiều, và Đường mòn Denggao dài 70 mét, đường mòn có biển chỉ dẫn ngắn nhất trong khu vực.

Vé một ngày của cáp treo là loại vé giúp sự kết hợp này hoạt động, vì nó cho phép số lượt đi không giới hạn trên cả bốn ga trong ngày kích hoạt. Đây không phải vé khứ hồi và không phải vé combo: nó thực sự là lên xuống tùy ý. Vé có ngày mở và có hiệu lực trong 180 ngày, với xác nhận ngay khi đặt trực tuyến.

Thời điểm tốt nhất để thăm đền Zhinan là khi nào?

Sáng sớm ngày thường là thời điểm yên tĩnh nhất để tham quan, cả cho bản thân ngôi đền lẫn hàng chờ cáp treo bên dưới. Đền được báo cáo mở cửa 06:00 đến 20:00 hàng ngày, vì vậy các nhiếp ảnh gia có thể đến lúc bình minh. Tránh các ngày thứ Hai bảo trì, khi cáp treo thường ngừng hoạt động, và lưu ý rằng mùa bão ở Đài Bắc kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11, đạt đỉnh vào tháng 8 và tháng 9.

Buổi sáng ngày thường mang lại cho bạn hai lợi thế cùng lúc: hàng chờ ngắn hơn tại ga Taipei Zoo của cáp treo và sân đền chủ yếu thuộc về những người dân địa phương đến lễ. Cầu thang đá nói riêng là một trải nghiệm khác trước khi đám đông đến, với những chiếc đèn lồng đá năm 1936 và bóng rừng đẹp nhất trong ánh sáng dịu. Nếu bạn đến vào tháng 4 hoặc tháng 5, hoa trẩu trên các đoạn đường mòn phía trên sẽ thêm một lý do theo mùa để leo lên.

Thời điểm bão đáng được lưu ý cụ thể vì nó đi ngược lại trực giác. Mùa bão của Đài Bắc kéo dài từ 1 tháng 5 đến 30 tháng 11, với hoạt động đạt đỉnh vào tháng 8 và tháng 9, và cáp treo ngừng dịch vụ ngay khi có cảnh báo đất liền bao phủ Đài Bắc được ban hành. Nhưng những ngày sau bão thường mang lại tầm nhìn rõ nhất và bầu trời xanh nhất ở khu vực Đài Bắc, vì vậy ngày sau khi cơn bão đi qua có thể là ngày ngắm cảnh đẹp nhất trong tháng, miễn là cáp treo hoạt động trở lại. Du khách muốn nâng cấp lên khoang sàn kính trên đường lên nên lưu ý chi phí là NT$50 mỗi người mỗi lượt cộng thêm vào bất kỳ loại vé nào.

Thời điểm lễ hội cũng quan trọng. Trong lịch sử, Tết Nguyên đán từng thu hút hàng chục nghìn du khách, và năm 1955 các công ty xe buýt đã bố trí hơn 100 chuyến xe tăng cường; một báo cáo năm 1980 mô tả cảnh chờ xe buýt xuống núi bốn tiếng đồng hồ. Cáp treo đã giải quyết nút thắt đó, nhưng điều đó cũng có nghĩa là những ngày lễ hội giờ là những ngày đông nhất trên chính tuyến cáp treo. Nếu ngày của bạn cố định vào dịp lễ, hãy đặt cáp treo trực tuyến trước: hệ thống đặt chỗ của chính nhà điều hành tồn tại chính xác để tiết kiệm thời gian xếp hàng, và nó được khuyến nghị cụ thể cho khoang sàn kính.

Bạn nên mang theo gì và cần biết gì trước khi đi?

Mang theo nước, kem chống nắng và giày thoải mái nếu bạn định leo 1.185 bậc, cùng tiền lẻ nếu muốn mua hương, thiệp cầu nguyện hoặc đồ ăn chay từ chùa. Vé vào cửa được ghi nhận là miễn phí, nên không cần mua vé cho bản thân ngôi chùa. Nếu đến bằng cáp treo, thẻ EasyCard hoặc phiếu đổi vé đặt trước sẽ giúp cả ngày trôi nhanh hơn, và chính chiếc thẻ đó cũng mở khóa các chuyến xe buýt tham quan Maokong miễn phí.

Đoạn leo xứng đáng được tôn trọng dù chỉ là bậc thang chứ không phải đường mòn leo núi. Ba mươi đến bốn mươi phút bước liên tục trên bậc đá giữa cái ẩm Đài Bắc là một bài tập thực thụ, và gần như không có bóng râm trên các đoạn bậc, chỉ có ở những chiếu nghỉ nơi đặt ghế đá từ năm 1936. Hãy xuất phát sớm vào mùa hè. Xuống thì đỡ mệt hơn nhưng nặng đầu gối hơn, nên ai có vấn đề về khớp nên cân nhắc đi cáp treo lên rồi đi bộ xuống, hoặc đơn giản dùng lối từ nhà ga cho cả hai chiều.

Quy tắc ăn mặc kín đáo áp dụng như ở bất kỳ ngôi chùa Đài Loan nào đang hoạt động: che vai, không đội mũ trong nhà và giữ giọng nhỏ khi ở gần người hành lễ. Chụp ảnh thường được chấp nhận ở sân và các sân thượng ngoài trời, nhưng hãy hỏi trước khi chụp bên trong các điện, đặc biệt nơi đang diễn ra nghi lễ. Các món chay của chùa là lý do thực sự để nán lại; chùa phục vụ các suất ăn chay và bán bánh chay cùng đồ ăn nhẹ với trà, và chùa Tianen gần đó trên cao hơn cũng làm như vậy.

Một điểm lên kế hoạch cuối cùng quay lại với cáp treo. Đơn vị vận hành không công bố chỉ báo hàng chờ hay mức độ đông đúc theo thời gian thực, không có ứng dụng cũng không có tiện ích trên website, nên không có cách nào kiểm tra tình hình trước khi đi. Cách để vượt hàng chờ là hệ thống đặt chỗ trực tuyến, tồn tại từ tháng 12 năm 2011 và cho phép bạn vào theo khung giờ đã hẹn thay vì xếp hàng. Vào cuối tuần đông đúc, đây là khác biệt giữa chuyến thăm chùa 20 phút và cả buổi sáng đứng xếp hàng.

Chùa Zhinan đền đáp những ai xem nơi đây hơn cả một điểm dừng chụp ảnh. Đây là một quần thể tôn giáo đang hoạt động với truyền thuyết gây tranh cãi, một câu chuyện hỏa hoạn vẫn đang được viết tiếp, một cầu thang lâu đời hơn hệ thống vườn quốc gia của hầu hết các nước, và tuyến cáp treo giúp tất cả trở nên dễ tiếp cận chỉ trong nửa ngày từ trung tâm Đài Bắc. Để có cái nhìn rộng hơn về điều làm nên danh tiếng của sườn đồi này, xem Maokong nổi tiếng vì điều gì, và để bắt đầu với toàn bộ nội dung của trang, hãy bắt đầu từ chính Maokong Gondola.

Chùa Zhinan là một quần thể Đạo giáo vào cửa tự do, thành lập khoảng năm 1890, có thể đến bằng cáp treo hoặc bằng cầu thang đá 1.185 bậc được xây lại năm 1936. Chùa vẫn mở cửa sau vụ cháy tháng 8 năm 2026 làm hư hại điện Lingxiao, với kế hoạch trùng tu dự kiến mất ít nhất ba năm. Các câu hỏi dưới đây bao gồm số bậc thang, cách tiếp cận, truyền thuyết về các cặp đôi, chi tiết giờ mở cửa và các vị thần của chùa.

Câu hỏi thường gặp về chùa Zhinan